HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP

____________

Pitstra heeft het ritueel van Prinsjesdag altijd nadrukkelijk gemeden. 'Ik liet het de kamervoorzitter weten.'
Een paar andere linkse kamerleden bleven stilletjes weg. De SP kwam soms niet opdagen uit protest tegen
de tekst van de Troonrede. Nu komen – met uitzondering van de PvdA'ers – de meeste republikeinen
openlijk voor hun mening uit. Pitstra: 'Het taboe is doorbroken.
Dat is de verdienste van het Republikeins Genootschap van Pierre Vinken.'

De grootste partij, de PvdA, treedt schichtig op. Een jaar geleden stelde PvdA-senator Willem Witteveen
voor om een passage in het nieuwe beginselprogramma op te nemen, waarin de erfelijke
troonopvolging werd afgewezen. Partijleider Kok wil echter niets aan de positie van het staatshoofd veranderen.
Republikeinen in de PvdA houden zich muisstil. In de wandelgangen echter klampen zij de openlijke
tegenstanders van het huwelijk aan om te fluisteren dat zij óók tegen de monarchie zijn.
'Ik registreer dat, meer niet' zegt Giskes. 'Het illustreert de krampachtigheid van de PvdA' oordeelt Pitstra.
Marijnissen constateert dat Kok – die ooit een lintje weigerde – zich ongemakkelijk voelt.
'Hij steunt het koningshuis, maar niet van harte. Dat hij zich niet hardop kan uitspreken, tekent de hele PvdA.'
De PvdA is van origine een republikeinse partij, maar prijst zich tegenwoordig zó gelukkig met het
Huis van Oranje dat de partijleiding het monarchistische systeem voor lief neemt.

Erik Vrijsen, Elsevier, 5 mei 2001

____________