HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP

____________

De constitutionele monarchie kent een schemergebied waar sprake is van een niet exact gedefinieerde
ruimte voor het staatshoofd. Zoals al in 1980 bij de discussies over de grondwetsherziening door de
toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, Wiegel, werd opgemerkt,
kan onmogelijk exact worden aangegeven hoe de invloed tussen koning en ministers is verdeeld.
Een verdeling verdraagt zich immers niet met de onschendbaarheid van het staatshoofd, waardoor ministers
altijd volledig verantwoordelijk zijn. Nog steeds gelden de woorden die premier Gerbrandy in de oorlog
sprak toen er kritische opmerkingen waren gemaakt over de invloed van koningin Wilhelmina op het regeringsbeleid:
'De koningin moet in Nederland zo blank als sneeuw terugkomen en dan mag ik er best uitzien als een Moriaan.'

Als het staatshoofd de ruimte neemt, is deze in eerste instantie ook gegeven.
Voor dat laatste ligt de verantwoordelijkheid geheel en al bij de ministers.

 Redactioneel, NRC Handelsblad, 14 september 1996

____________