HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP

____________

Terwijl Nederland zich zorgen maakte over de toename van het aantal dictators in Europa, trokken
Juliana en Bernhard in 1937 tijdens hun huwelijksreis van de ene dictatuur naar de andere:
Duitsland, Polen, Hongarije, Oostenrijk, Italië. Maar toen waren al die dictators, vanuit Den Haag gezien,
bevriende staatshoofden. Nog op 20 april 1940, terwijl de Duitse laarzen de laatste verzetshaarden in Noorwegen
uittrapten, zond Wilhelmina haar jaarlijkse felicitatietelegram aan Adolf Hitler, vanwege zijn verjaardag.

Talloze twijfelachtige figuren werden in de loop der jaren toegevoegd aan het legertje 'persoonlijke vrienden van onze Prins',
zoals de suspecte bankier en witwasser Tibor Rosenbaum, de dito onroerendgoedmagnaat Ali Ahmed
en de in de Verenigde Staten gezochte geldschieter Robert L. Vesco.
Maar Bernhards vrienden kwamen niet alleen uit de wereld van financiën en bedrijfsleven.
Ook staatshoofden van bedenkelijke reputatie behoorden tot de intimi der Oranjes.
President Perón en zijn echtgenote waren dat, evenals de dictator van Paraguay, Alfred Stroessner.
(...) de sjah van Perzië, president Tubman van Liberia en het echtpaar Ceausescu uit Roemenië.

Prinses Beatrix en prins Claus toonden zich ook eigenzinnig bij de keuze van hun reisdoelen.
Zij maakten lange reizen door de Sovjet-Unie en de Chinese Volksrepubliek, terwijl Nederland lid
was van de Navo, met Joseph Luns als secretaris-generaal.
Beatrix' reislust leidde tot negatieve commentaren in de Verenigde Staten.

Toen de keizerlijke steen des aanstoots, Hirohito, in 1972 een privébezoek
bracht aan Nederland, werd hij met veel egards op Soestdijk ontvangen.
Ook president Soeharto, een persoonlijke vriend van prins Bernhard, at in 1970 ten paleize,
en dat viel vooral in Molukse kringen geheel verkeerd.

Met haar verblijf in Oostenrijk zet koningin Beatrix een lange Oranjetraditie voort van
achteloos omgaan met de publieke opinie bij sociale contacten en vakantiegenoegens.
In de praktijk bepaalt het staatshoofd de grens tussen privé en publiek. Dat moet anders worden.

J.G. Kikkert, Het Parool, 12 februari 2000

____________