HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP

____________

Jacqueline Toonen (chef redactie van Het Nieuws-SBS): 'De NOS heeft nu eenmaal een voorkeurspositie.
Als het gaat om de persvrijheid van de NOS inzake het koninklijk huis – daar zet ik vraagtekens bij.
Af en toe denk ik: er kan wel een billboard voor met de tekst: dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door de RVD.
De NOS heeft een publieke taak waar ze omroepgeld voor krijgt. En vervolgens hebben wij geen andere keuze
dan bij de NOS aan te kloppen voor dat materiaal. Het woord 'propaganda' gaat wellicht weer wat ver.
Maar de NOS kan tijdens zo'n interview met prins Bernhard niet zelf vragen bepalen, geen kritische vragen stellen.
Alles wordt vooraf doorgesproken. Nu hoef je niet roomser te zijn dan de paus, want wij zullen waarschijnlijk ook toegeven.
De vraag is of je überhaupt komt te staan voor Willem-Alexander of prins Bernhard als je een kritischer
houding aanneemt dan de NOS. Je moet je namelijk houden aan het RVD-protocol.'

Propaganda? Historicus Jaap van Osta, docent aan de Universiteit van Utrecht, publiceerde in 1998 een boeiend
artikel over de Britse mediamonarchie. Bij hem geen schroom om het woord 'propaganda' te gebruiken in de
context van de Nederlandse monarchie. Van Osta: 'De monarchie komt steeds vaker voor in de media.
Hiervoor zijn uitgekiende strategieën nodig. Inmiddels is duidelijk dat de monarchie zich geen uitglijders
meer kan permitteren. Zij bestaat bij de gratie van het volk. Het naar buiten treden is een essentiële taak.
Bij ons is de RVD verantwoordelijk voor de beeldvorming. Vanzelfsprekend is dat de RVD de propaganda rond
het koningshuis in de gaten houdt. Een interview met Willem-Alexander wordt helemaal gecontroleerd voordat het wordt uitgezonden. Hieruit blijkt dat er wel degelijk wordt gewerkt aan beeldvorming die op de buitenstaander
overkomt als gewone, ordinaire propaganda.

Gawie Keyser, De Groene, 1 september 2001

____________