HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP

Toch blijven de Oranjes maar op de troon plakken. Ze zullen dat blijven doen als we ze niet
een handje helpen richting uitgang. Een recente peiling van Maurice de Hond wees uit dat veel
Nederlanders het ook wel tijd vinden: ruwweg de helft vindt een ceremonieel koningschap
– linten knippen, meer niet – wel genoeg.

Kennelijk zien steeds meer mensen in dat het nogal ondemocratisch is als geboorte iemand
voorbestemt om macht uit te oefenen in een verder democratisch georganiseerde staat.
Macht? Jazeker. Neem het belangrijkste moment van machtsvorming in onze democratie – de
kabinetsformatie. Dan bepaalt de vorst wie het nieuwe kabinet in elkaar gaat sleutelen en langs welke
lijnen. Het gekke is dat velen voelen voor het aanpassen van het koningschap, maar dat de meesten
denken dat dat in de toekomst wel goed komt.

Dat nu, is een misverstand. Want als zijn moeder plaats maakt, zal Willem-Alexander doodleuk
de troon bestijgen en dan zitten we er weer een hele poos aan vast.
Daarom moet de Haagse politiek nu voorbereidingen treffen voor een ceremonieel koningschap
– liefst als opstapje naar algehele afschaffing – juist nu Beatrix aan haar laatste dienstjaren bezig is.
Het voorwerk is al gedaan. Vier jaar geleden verscheen het boek ´Grondwet van de Republiek Nederland´.
Daarin zijn enkele varianten van een republikeinse Grondwet keurig uitgewerkt.
Invoeren van zo´n variant zou ons bevrijden van een al heel lang overleefd instituut.


Ronald Frisart, Haarlems Dagblad, 2 februari 2008.

____________