HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP
____________
Ik ben ook lid van het oude, chique clubje. Dat komt
nooit bij elkaar, maar heeft een ledenlijst met mensen van naam
die het republikanisme principieel ondersteunen. De
nieuwe rector magnificus van de UvA, Paul van der Heijden,
is onlangs toegetreden tot het oude genootschap. Ik heb hem aangemeld. Zo zie
je maar.
Of ik op 2 februari televisie ga kijken betwijfel ik. Ik ga niet naar het
“witte plein“.
Ik demonstreer niet, ik ben al een slagje ouder en kan niet meer zo hard hollen
als het uit de hand loopt.
Ik ben meer de man van achter de tikmachine.
Bovendien is het huwelijk een non-event, de politieke kaarten zijn immers
allang geschud.
Mijns inziens had er voor deze verbintenis nooit parlementaire toestemming
verleend mogen worden.
Het is zo'n halfslachtige oplossing om vader Zorreguieta
alleen op 2 februari buiten de deur te houden.
Die zit natuurlijk in een hotel ergens in Belgiė voor de buis. De volgende dag
is hij weer welkom.
Hij had tot persona non grata
moeten worden verklaard. De laatste jaren wordt republikanisme niet meer automatisch gemarginaliseerd.
Het is onderdeel van de publieke discussie, een aanzwellende stroming die tot
een verandering zal leiden.
Maar niet op korte termijn. Politici durven zich er de vingers niet aan te
branden, je merkt nu vlak voor de verkiezingen weer hoe voorzichtig iedereen
wordt. Men is doodsbang de kiezersgunst te verliezen door de monarchie op de
politieke agenda te zetten.
Dat is al net zo'n taboe als de afschaffing van de
hypotheekrenteaftrek.
Het parlement heeft openheid zogenaamd hoog in het vaandel staan, de regering
moet controleerbaar en transparant zijn.
Maar als het gaat om het koningshuis maakt elke politicus zichzelf monddood.
En de ministeriėle verantwoordelijkheid leidt tot hypocriet en lakeiachtig
gedrag.
Het zijn met name die ondoorzichtigheid en de
erfelijkheid van het koningschap die wringen in een democratie.
Ik lig absoluut niet wakker van de monarchie. Het is een anomalie, een klein
vuiltje in onze staat.
Het koningshuis is bezig zichzelf stelselmatig te marginaliseren. Het heft
zichzelf uiteindelijk op.
Onder andere door de exogame teeltkeus worden de
leden van het Koninklijk Huis gewoner, ze dalen af richting burgerdom.
Daarmee verdampt het sprookje. Bovendien is er concurrentie van andere
sprookjes, zoals voetballers en popsterren.
En de “natie“, waarvan de koning als staatshoofd een samenbindend symbool zou
zijn, is aan het eroderen.
We gaan naar Europa.“ (Ulli Jessurun d“Oliveira)
Mirna van Dijk, Folia, 1 februari
2002
____________