HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP

____________

'Je mag in Nederland over alles vrij je mening uitspreken maar over het koningshuis iets minder.
Zo is het wel

Overal in de wereld zie je bij koningshuizen dezelfde ornamenten.
Tronen, kronen, rare inauguraties, dat alles om duidelijk te maken dat de koning van een hogere orde is.
Hoezo hogere orde? Een staat die wordt gevormd door mondige mensen heeft dat soort ornamenten niet nodig.
Ook Nederlanders zijn vergeten dat een kroon niets anders dan een helm is die verwijst naar de krijgerfunctie.
De scepter die de vorst in de hand heeft, is de strijdknots. Deze merkwaardige attributen geven al aan
dat de mythische figuur van de koning een verkeerd symbool is in een democratie.

Het archaïsche taalgebruik zet dat nog eens extra in de verf. Wat moet ik met een zin als 'Wij, Beatrix, bij de gratie Gods Koningin der Nederlanden'. Het gaat toch maar om één persoon En wie gelooft er nu nog dat de vorstin ons door Gods genade is geschonken? Fossielen uit het verleden.

Eerst worden vorsten tot symbool en ornament verheven, worden ze dus boven het menselijke uitgetild. en vervolgens wil iedereen dat ze zich ook als gewone mensen kunnen gedragen. Dit soort tegenstrijdigheden leidt onherroepelijk tot groteske misverstanden.

Het koningsschap als bindmiddel? Nederland heeft geen clubvlag nodig. In België heet het vorstenhuis een samenbindend element te zijn. Maar cohesie kan gauw omslaan in splijting. Dat heeft de Belgische koningskwestie wel geleerd.
Zodra er moeilijkheden ontstaan in koningshuizen worden het ook meteen zeer geladen nationale problemen.

Nederland zou heel goed uit de voeten kunnen met een republiek.
Wij zouden dan een president hebben van het Duitse type. Een staatsman die zijn kwaliteiten heeft
bewezen en die zich als 'fin de carrière' prettig voelt in de rol van vaderfiguur.
Een gekozen president heeft meer recht het volk belerend toe te spreken dan een monarch.
Wat heeft een jongeman van 26 ons te zeggen? Dan nog met de valse verpakking van een kerstboodschap. Kom nou.
Van Mierlo for president? Die zou het zeker kunnen. Ien Dales vier jaar lang onze moeder des vaderlands
zou nog prachtiger zijn. In de pronte vrouw Dales vind ik Nederland op zijn best.
Het voordeel van een president is dat er simpele mechanismen bestaan om ervan af te komen
zonder dat er een ramp dreigt.

De Oranjemonarchie heeft geen wortels. Het koningschap is pas laat over Nederland afgeroepen.
En, zoals u weet, de roep kwam niet van het volk. Het is een soort Balkanmonarchie geworden. Daarom vind ik het ook een beetje treurig om onze identiteit op te hangen aan het Huis van Oranje.
Nederland is niet oranje. We hebben zoveel beters te bieden.' (Anton van Hooff)

Hugo Camps, Elsevier, 4 december 1993

____________