HET REPUBLIKEINS GENOOTSCHAP
____________
Zo is het wel
Overal in de wereld zie je bij koningshuizen dezelfde ornamenten.
Tronen, kronen, rare inauguraties, dat alles om duidelijk te maken dat de
koning van een hogere orde is.
Hoezo hogere orde? Een staat die wordt gevormd door mondige mensen heeft dat soort ornamenten niet nodig.
Ook Nederlanders zijn vergeten dat een kroon niets anders dan een helm is die
verwijst naar de krijgerfunctie.
De scepter die de vorst in de hand heeft, is de strijdknots. Deze merkwaardige
attributen geven al aan
dat de mythische figuur van de koning een verkeerd symbool is in een
democratie.
Het archaïsche taalgebruik zet dat nog eens extra in de verf. Wat moet ik met
een zin als 'Wij, Beatrix, bij de gratie Gods Koningin der Nederlanden'. Het
gaat toch maar om één persoon En wie gelooft er nu nog dat de vorstin ons door
Gods genade is geschonken? Fossielen uit het verleden.
Eerst worden vorsten tot symbool en ornament verheven, worden ze dus boven het
menselijke uitgetild. en vervolgens wil iedereen dat
ze zich ook als gewone mensen kunnen gedragen. Dit soort tegenstrijdigheden leidt onherroepelijk tot
groteske misverstanden.
Het koningsschap als bindmiddel? Nederland heeft geen clubvlag nodig. In België
heet het vorstenhuis een samenbindend element te zijn. Maar cohesie kan gauw
omslaan in splijting. Dat heeft de Belgische koningskwestie wel geleerd.
Zodra er moeilijkheden ontstaan in koningshuizen worden het ook meteen zeer
geladen nationale problemen.
Nederland zou heel goed uit de voeten kunnen met een republiek.
Wij zouden dan een president hebben van het Duitse type. Een staatsman die zijn
kwaliteiten heeft
bewezen en die zich als 'fin de carrière' prettig
voelt in de rol van vaderfiguur.
Een gekozen president heeft meer recht het volk belerend toe te spreken dan een
monarch.
Wat heeft een jongeman van 26 ons te zeggen? Dan nog met de valse verpakking
van een kerstboodschap. Kom nou.
Van Mierlo for president?
Die zou het zeker kunnen. Ien Dales
vier jaar lang onze moeder des vaderlands
zou nog prachtiger zijn. In de pronte vrouw Dales
vind ik Nederland op zijn best.
Het voordeel van een president is dat er simpele mechanismen bestaan om ervan
af te komen
zonder dat er een ramp dreigt.
De Oranjemonarchie heeft geen wortels. Het koningschap is pas laat over
Nederland afgeroepen.
En, zoals u weet, de roep kwam niet van het volk. Het is een soort
Balkanmonarchie geworden. Daarom vind ik het ook een beetje treurig om onze
identiteit op te hangen aan het Huis van Oranje.
Nederland is niet oranje. We hebben zoveel beters te bieden.' (Anton van Hooff)
Hugo Camps, Elsevier,
4 december 1993
____________